Заморот во зима е реакција на телото на пократките денови, намалената светлина и променетиот биолошки ритам. Во овој период телото поинаку ги регулира хормоните поврзани со спиењето, енергијата и расположението, што директно се чувствува како потешко будење, побавен старт и потреба од повеќе одмор.
Photo by Sara Melo Gago on Unsplash
Недостатокот на дневна светлина е еден од клучните фактори. Со помалку сонце, телото лачи повеќе мелатонин, а помалку серотонин, што создава чувство на поспаност и намалена мотивација. Ова не е психолошка слабост, туку повеќе е биолошки одговор. Затоа инсистирањето на „исто темпо како во лето“ најчесто завршува со хроничен замор.
Во зима телото троши и повеќе енергија за одржување на температурата. Тој постојан напор не е видлив, но е реален. Комбиниран со потешка храна, помалку движење и повеќе време во затворен простор, резултатот е чувство на исцрпеност што не поминува со едно добро спиење.
Чест е и недостатокот на витамин Д, кој е поврзан со мускулна слабост, пад на имунитетот и замор. Кај многу луѓе, ова се манифестира како ниска енергија, болки во телото и потешкотии со концентрацијата, особено во јануари и февруари.
Но зимскиот замор не е само физиологија. Психолошки, зимата носи помалку движење, помалку надворешни стимули и повеќе рутина без разновидност. Кога деновите личат еден на друг, мозокот се заморува побрзо. Ова е особено изразено кај луѓе кои живеат динамично и се навикнати на социјална интеракција и промени.
Photo by Clint Patterson on Unsplash
Навики што му помагаат на телото во зима
Во зима не ни требаат екстремни утрински ритуали, туку стабилни и едноставни рутини што му даваат предвидливост на телото.
Утрото е важно да започне со светлина, дури и кога е облачно. Кратко изложување на дневна светлина, покрај прозорец или надвор, му помага на биолошкиот часовник да се „разбуди“. Ова е поефикасно од кафе веднаш по будење.
Движењето не мора да биде интензивно. Лесна прошетка, истегнување или неколку минути свесно движење се доволни за да се активира циркулацијата. Во зима, телото повеќе има потреба од континуитет отколку од напор.
Топлите оброци се клучни. Супи, чорби, чаеви и варена храна му помагаат на дигестивниот систем и штедат енергија. Студена и тешка храна дополнително го оптоварува телото во период кога веќе работи повеќе за да се загрее.
Во текот на денот, кратки паузи без екран му даваат простор на нервниот систем да се ресетира. Пет минути тишина, дишење или гледање во далечина имаат поголем ефект отколку уште едно кафе.
Навечер, важно е рутините да се забават. Намалување на светлината, избегнување на стимулирачки содржини и конзистентно време за спиење му помагаат на телото да влезе во одмор без отпор.
Зимата бара порано гасење, не затоа што сме помалку способни, туку затоа што така функционира природниот ритам. Зимските рутини не треба да нè туркаат да бидеме повеќе, туку да нè држат стабилни. Кога го прифаќаме тоа, заморот престанува да биде проблем и станува сигнал што знаеме како да го слушаме.
