Кога ќе се спомене витаминот Ц, повеќето луѓе најпрво помислуваат на имунитетот, настинките и цитрусното овошје.
Со децении тој е познат како еден од најважните витамини за одбраната на организмот, заздравувањето на ткивата и создавањето колаген. Но, сѐ повеќе научни истражувања укажуваат дека неговата улога можеби е многу поширока отколку што досега се веруваше.
Научниците сега истражуваат како витаминот Ц влијае врз мозокот и дали може да помогне во зачувувањето на когнитивните способности со текот на годините. Резултатите од неодамнешни анализи покажуваат дека луѓето со повисоки нивоа на витамин Ц во организмот често имаат поздрави мозочни структури и подобри резултати на тестовите за меморија и размислување.
Мозокот е еден од органите со најголема потреба од антиоксиданси. Во текот на животот тој е постојано изложен на оксидативен стрес, познат како процес кој може да ги оштети клетките и да придонесе за стареење и развој на невродегенеративни заболувања. Токму тука стапува на сцена витаминот Ц, кој е еден од најмоќните природни антиоксиданси во човечкото тело.
Истражувачите откриле дека овој витамин учествува и во создавањето на невротрансмитери – хемиски супстанции преку кои нервните клетки комуницираат меѓусебно. Тие се клучни за меморијата, концентрацијата, расположението и способноста за учење. Кога нивото на витамин Ц е ниско, овие процеси можат да бидат нарушени.
Особено интересно е што мозокот активно го складира витаминот Ц. Иако тој сочинува само мал дел од вкупната телесна маса, мозочното ткиво содржи релативно високи концентрации од овој витамин, што укажува на неговата значајна биолошка улога. Научниците сметаат дека организмот намерно ги штити овие резерви бидејќи тие се неопходни за нормално функционирање на нервниот систем.
Неколку студии кои користеле магнетна резонанца покажале дека повисоките нивоа на витамин Ц се поврзани со подобро зачувана мозочна структура кај постарите лица. Иако тоа не значи дека витаминот Ц сам по себе може да спречи деменција или други невролошки заболувања, резултатите сугерираат дека може да биде дел од пошироката слика за здраво стареење.
Експертите сепак предупредуваат дека ниту еден витамин не е магично решение. Здравјето на мозокот зависи од повеќе фактори – балансирана исхрана, физичка активност, квалитетен сон, социјална поврзаност и ментална стимулација. Но доволниот внес на витамин Ц останува важен дел од таа сложена равенка.
Добри извори на витамин Ц се цитрусите, кивито, јагодите, пиперките, брокулата и доматите. За разлика од некои други витамини, телото не може да го произведува ниту да го складира во големи количини, па затоа е важно редовно да се внесува преку исхраната.
Додека научниците продолжуваат да ја истражуваат врската меѓу витаминот Ц и здравјето на мозокот, едно е јасно: хранливата материја која најчесто ја поврзуваме со имунитетот можеби има многу поголема улога во зачувувањето на нашите когнитивни способности отколку што сме мислеле.
