Ерих Фром верувал дека љубовта не е чувство што само нѐ наоѓа, туку способност што се учи и се практикува.
Photo by Priscilla Du Preez on Unsplash
Во Уметноста на љубовта, тој јасно прави разлика меѓу возбудата што нè привлекува кон некого и зрелата љубов што создава сигурност, мир и раст. Според него, проблемот на модерните односи не е тоа што луѓето не сакаат доволно, туку што често ја мешаат љубовта со анксиозност, зависност или потреба да бидат спасени.
Ако бараме партнер што носи смиреност и топла енергија, првиот чекор не е барање надвор, туку внатрешна проверка. Фром тврди дека можеме да сакаме зрело само онолку колку што сме развиле внатрешна стабилност. Ако сме навикнати љубовта да ја доживуваме како неизвесност, силни емоционални осцилации или постојано докажување, мирот ќе ни делува здодевно или „празно“. Токму затоа, често несвесно избираме партнери што се одраз на нашата внатрешна напнатост што веќе ја носиме.
Според Фром, зрелата љубов се препознава по четири елементи: грижа, одговорност, почит и познавање. Партнер што носи смиреност не е оној што ве држи во постојан адреналин, туку оној што покажува грижа без контрола, присутност без посесивност и интерес без потреба да ве менува. Топлата енергија не доаѓа од интензитетот, туку од конзистентноста. Од чувството дека не мора да се докажувате за да бидете прифатени.
Важно е и што не треба да се бара. Фром е јасен дека љубовта пропаѓа кога ја користиме за да пополниме внатрешна празнина. Ако влегуваме во односи со надеж дека некој друг ќе нè смири, излечи или направи цели, товарот станува преголем. Партнер што носи мир не е терапија, туку сојузник. Смиреноста во односот се создава кога двајцата веќе имаат одредено ниво на внатрешна стабилност.
Практично, тоа значи да внимаваме на тоа како се чувствуваме во нечие присуство. Дали телото се опушта или се стега. Дали разговорите носат јасност или постојана конфузија. Дали постои простор за тишина без непријатност. Според Фром, љубовта што е здрава не ја намалува индивидуалноста, туку ја поддржува. Партнер со топла енергија не бара да се изгубите во него, туку ве охрабрува да бидете целосни.
На крај, најважната лекција од Фром е дека љубовта не е прашање на среќа, туку на зрелост. Кога учиме да бидеме присутни, одговорни и искрени со себе, почнуваме да привлекуваме луѓе што ја носат истата енергија. Смиреноста во љубовта не е компромис, туку резултат на избор. А топлината не доаѓа од драмата, туку од сигурноста дека не мора да се борите за да бидете сакани.
