Септември секогаш е посебен месец.
Photo by Antonio Janeski on Unsplash
Тој е мостот меѓу летото и есента, меѓу спонтаната радост и полека натежнатата сериозност на зимата. Оваа година, како и секоја, септември нè потсети дека животот се состои од мали, нежни моменти, но и од големи вистини што понекогаш болат.
Септември мириса на печени пиперки и на зимници. Секој двор на Балканот тогаш станува мала фабрика за љубов – тегли со ајвар, туршија, мармалад, кои не се само храна туку и начин да се зачува топлината за студените денови. Тоа е нашата традиција, нашиот начин да кажеме: „Иднината може да биде несигурна, но ние ќе бидеме подготвени.“ Во тие тегли е собрана целата упорност на нашите мајки и баби, на нашите соседи и пријатели, кои знаат дека храната е повеќе од вкус, таа е спомен, сигурност и љубов. Таа е и нежност што не можеме да ја најдеме на друго место.
Но септември нè потсети и на нежните, секојдневни радости што често ги земаме здраво за готово. Парче торта во понеделник. Долга прошетка по улици што веќе мирисаат на есен. Разговор со соседот што не чека пред врата со кеса домати од својата градина. Кога си далеку од дома, гласот на мајката преку телефон, што вели дека доматите таму, дома, имаат поинаков вкус од сите тука. Такви ситници го прават животот полн.
Сепак, не беше сè светло. Септември повторно нè соочи со тоа што не можеме да го игнорираме. Политичарите уште ветуваат, а воздухот останува тежок. Трагедиите, како онаа во Кочани, нè потсетија колку сме кревки и колку лесно се губи живот. Се потсетивме и дека некои животи се поважни од другите. Дека не секогаш постои правда.
Над сето тоа, останува тивката вистина дека многумина заминуваат. Секој септември некое ново семејство ги собира куферите и бара иднина на друго место. Ние што остануваме, гледаме како празни куќи и дворови стануваат новата реалност за нас, за ова мало парче земја. Тоа е болка што не се лечи со тегла ајвар, колку и да е полна со љубов. Но, се надеваме на подобро? На нова сезона која ќе ги подобри работите, ќе ни донесе нова надеж, нова, поубава реалност.
Лекцијата што ни ја донесе овој септември е нежна, но и длабока: животот е убав во малите моменти – во мирисот на печени пиперки, во разговорите со луѓе што не брзаат, во рацете што знаат да донесат топлина и утеха. Но животот тука не е совршен. Тој нè тера да се соочиме со неправдите, со заминувањата, со воздухот што го дишеме, со болката што ја делиме како заедница. Тука сме.
Септември нè научи дека животот не мора да биде совршен за да биде вреден. Дека и во земја со тешкотии, има нешто што не може да се изгуби – нежноста во секојдневието и желбата да се сака.
