Како хроничниот стрес влијае на меморијата и концентрацијата?

Ако во последно време чувствувате дека подзаборавате, дека тешко се концентрирате или дека мислите ви се „замаглени“, не мора веднаш да значи дека сте мрзеливи, недисциплинирани или дека „нешто не е во ред“ со вас.

Photo by Kinga Howard on Unsplash

Многу често, проблемот е многу поедноставен: вашиот мозок можеби е преоптоварен од стрес.

Кога сме под стрес, телото ослободува хормони како кортизол и адреналин. Во кратки периоди тоа е корисно — тие му помагаат на организмот да реагира брзо и да се справи со предизвик. Но кога стресот трае со недели или месеци, овие хормони почнуваат да влијаат врз самиот мозок.

Една од најпогодените области е хипокампусот, дел од мозокот клучен за меморија и учење. Истражувањата покажуваат дека долготрајно покачениот кортизол може да ја наруши неговата функција, поради што потешко задржуваме нови информации, забораваме ситници и имаме чувство дека мозокот „не ни работи како порано“.

Хроничниот стрес влијае и врз префронталниот кортекс, делот од мозокот одговорен за концентрација, планирање, одлучување и самоконтрола. Кога овој дел е преоптоварен, станува потешко да се фокусираме, полесно се расејуваме и ни треба повеќе време за едноставни задачи.

Проблемот е што под стрес мозокот влегува во режим на преживување. Наместо да се фокусира на креативност, учење и сложено размислување, тој ја пренасочува енергијата кон тоа да ве одржи „подготвени“. А мозок што се чувствува како да преживува тешко може да функционира на својот највисок когнитивен капацитет.

Затоа многу луѓе под хроничен стрес опишуваат дека:

• читаат и не паметат што прочитале
• забораваат зборови сред реченица
• тешко започнуваат задачи
• чувствуваат „brain fog“ и ментален замор
• им треба многу повеќе време за работи што порано им биле лесни

Добрата вест е дека ова не мора да биде трајно. Мозокот е пластичен, што значи дека може да се обновува кога нивото на стрес ќе се намали. Но тоа бара повеќе од „само одмор“. Бара систематско намалување на преоптовареноста: подобар сон, паузи, движење, ограничување на постојана стимулација, време во природа и вистински периоди на ментално закрепнување.

Па ако во последно време чувствувате дека не можете да се фокусирате како порано,

можеби проблемот не е дека станувате помалку способни —

можеби вашиот мозок е едноставно уморен од предолго преживување.