Осаменоста е една од темите на кои психијатарот и писател Ирвин Јалом им посветил голем дел од својата работа.
Неговите книги не нудат брзи решенија или утешни фрази, туку искрени согледувања за човечката природа. Според Јалом, многу од нашите најдлабоки стравови се поврзани со осаменоста, минливоста и потребата да бидеме вистински видени од другите. Но една од неговите најважни пораки е дека осаменоста не е исто што и физичката самотија. Човек може да биде опкружен со луѓе и сепак да се чувствува длабоко сам.
Многумина веруваат дека осаменоста ќе исчезне кога ќе најдат партнер, ќе создадат семејство или ќе се опкружат со пријатели. Но реалноста е посложена. Не страдаме само од недостаток на луѓе околу нас, туку од недостаток на вистинска поврзаност. Можно е да поминуваме часови во разговори, а никогаш да не го кажеме она што навистина го чувствуваме. Можно е некој да нè сака, а сепак да не се чувствуваме разбрани. Токму затоа некои од најосамените луѓе не живеат сами – тие живеат зад ѕидови што долго време ги граделе околу себе.
Јалом често потсетува дека секој човек носи еден дел од себе до кој никој друг никогаш нема целосно да пристапи. Тоа не е трагедија, туку дел од човечката состојба. Проблемот започнува кога се обидуваме да ја избегнеме оваа вистина. Кога очекуваме другите да нè спасат од секое чувство на празнина, им даваме задача што никој не може да ја исполни. Ниту најголемата љубов не може целосно да ја избрише внатрешната осаменост, затоа што дел од патувањето низ животот секогаш останува наше и само наше.
Парадоксално, колку повеќе се обидуваме да изгледаме совршени, толку поосамени стануваме. Луѓето не можат да се поврзат со маската што ја покажуваме на светот. Тие можат да се поврзат само со нашата вистинска човечност – со стравовите, несигурностите, надежите и раните што ги носиме. Кога постојано се претставуваме како силни, успешни или непогодени, можеби добиваме восхит, но ретко добиваме блискост. А без блискост, осаменоста останува присутна без разлика колку луѓе има околу нас.
Можеби најголемата мудрост на Јалом е дека лекот за осаменоста не е поголем број луѓе во нашиот живот, туку поголема искреност во односите што веќе ги имаме. Вистинската поврзаност започнува во моментот кога ќе престанеме да се криеме. Кога ќе си дозволиме да бидеме видени такви какви што сме, без улоги и без совршени приказни. Тогаш осаменоста не исчезнува целосно, но ја губи својата тежина. Наместо студен простор што нè одделува од другите, таа станува тивок потсетник дека сите луѓе, без исклучок, копнеат по истото – да бидат разбрани, прифатени и навистина почувствувани.
