Понекогаш мислиме дека љубовта е нешто големо, возвишено, нешто што мора да биде сигурно, возвратено, објаснето, договорено.
Photo by Kamala Bright on Unsplash
Но Достоевски многу добро разбира една друга љубов — љубовта која не е сигурна, љубовта која е малку болна, малку збунувачка, љубовта во која човек не знае ни што сака, освен да биде блиску до некого.
„Само да бидам покрај неа, во нејзината светлина, вечно, цел живот.“
Оваа реченица не зборува за рационална љубов. Не зборува за планови, за иднина, за логика. Зборува за чувство. За она чувство кога нечија присутност ви го прави светот помирен, поразбирлив, потивок. Кога не сакате ништо посебно — само да бидете таму.
Во животот често нè учат дека мора да знаеме што сакаме, каде одиме, кого сакаме и зошто. Но вистината е дека понекогаш човек не знае ништо од тоа. Понекогаш човек е само збунет, чувствува многу, не може да објасни, и единственото што го знае е дека нечие присуство му значи повеќе од сите планови и одговори.
Можеби токму затоа Достоевски и денес толку нè допира. Затоа што пишува за луѓе кои не се совршени, кои се збунети, кои сакаат премногу, кои страдаат, кои се надеваат, кои не знаат секогаш што прават — но чувствуваат длабоко. А на крајот, можеби тоа е најчовечката работа од сите: да не знаеме точно што сакаме, но да знаеме покрај кого сакаме да бидеме.
И можеби животот не се состои од големи одговори, туку од мали, тивки желби:
да бидеме покрај некого,
да нè разберат без многу зборови,
и барем еднаш во животот да почувствуваме дека сме во нечија светлина.
