Кај животните не постои збогум како збор или свесен ритуал, но постои јасна реакција на загубата.
Photo by Jonathan Xu on Unsplash
Етологијата и долгорочните набљудувања покажуваат дека многу видови препознаваат кога блиска единка умира или исчезнува и го менуваат своето однесување на начини што укажуваат на приврзаност и свесност за прекин на врска.
Овие реакции не се изолирани случаи, туку повторливи обрасци забележани кај социјални и интелигентни видови.
Што најчесто забележуваат научниците?
Кога умира член од групата или партнер со кој имале силна врска, животните често остануваат во негова близина подолго време. Се забележува допирање со нос, шепи или клунот, намалена активност и значително помирно однесување. Во деновите по загубата, кај дел од животните се појавуваат промени како намален апетит, повлекување од групата или повторно враќање на места каде што бил присутен другиот. Овие реакции се документирани во различни средини — дивина, зоолошки градини и домашни услови.
Примери од истражувања и набљудувања
Кај слоновите се забележани долги периоди на стоење покрај телото на починат член од стадото, како и повторно посетување на места каде што се наоѓале коските. Истражувања објавени во Biology Letters и Animal Behaviour укажуваат на силни социјални врски и долготрајна меморија кај овој вид.
Кај делфините и китовите, морските биолози имаат документирано случаи во кои мајки носат мртви младенчиња со часови или денови. Ова однесување е забележано кај повеќе видови и во различни океани, што укажува на препознавање на загубата, а не на случајност.
Photo by Mark Zamora on Unsplash
Кај кучињата, студиите покажуваат дека по смртта на сопственик или друго животно во домот, често доаѓа до промени во спиењето, апетитот и нивото на активност. Во анкети спроведени со сопственици, повеќе од половина пријавуваат вакви промени во првите недели по загубата.
Кај птици, особено кај гаврани и врани, е забележано групно собирање околу мртва единка. Истражувањата укажуваат дека овие собирања имаат улога во учење и социјална координација во групата.
Зошто ова однесување е важно?
Реакциите на загуба кај животните укажуваат дека приврзаноста не е исклучиво човечка особина. Таа е дел од еволутивните механизми што им помагаат на социјалните видови да одржуваат стабилни односи и групна структура. Наместо зборови, животните користат однесување за да ја обработат промената.
Кога велиме дека животните „велат збогум“, зборуваме за нешто многу конкретно, како што е присуство, промена во рутината и време потребно за прилагодување. Тоа за нив е нивниот начин на справување со загубата.
